ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ THE ADMINISTRATIVE COURT OF APPEAL OF ATHENS
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Οκτωβρίου 2025, με την εξής σύνθεση: Ελένη Ποδόλη, Πρόεδρος Εφετών Διοικητικών Δικαστηρίων, Ιουλία Γεωργούλια και Αργυρώ Φλεριανού, Εφέτες Διοικητικών Δικαστηρίων. Γραμματέας η Χαρίκλεια Τσαπακίδου, δικαστική υπάλληλος.
Για να δικάσει την αίτηση ακυρώσεως με αριθμό καταχωρήσεως ΑΚ 1458/19‑8‑2024,
τ ο υ Κωνσταντίνου Σαχπάζη του Ιωάννη, κατοίκου Βόλου (οδός Καραϊσκάκη αρ. 7), ο οποίος παρέστη με την πληρεξούσια δικηγόρο Μαργαρίτα Παναγοπούλου, νομιμοποιηθείσα με συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο,
κ α τ ά του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος» (Τ.Ε.Ε.) που εδρεύει στην Αθήνα (οδός Νίκης αρ. 4), το οποίο δεν παρέστη.
Κατά τη δημόσια συζήτηση που ακολούθησε, το Δικαστήριο άκουσε την εισηγήτρια της υποθέσεως Ιουλία Γεωργούλια, που ανέγνωσε συνοπτικά την εισήγησή της, και την πληρεξούσια δικηγόρο του αιτούντος που ανέπτυξε και προφορικά τους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση.
Μετά τη συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη και
The Court sat publicly on 16 October 2025 with the following composition: Eleni Podoli, Presiding Judge of the Administrative Courts of Appeal, with Ioulia Georgoulia and Argyro Flerianou, Judges of the Administrative Courts of Appeal. Registrar: Charikleia Tsapakidou, court officer.
To hear the petition for annulment lodged under AK 1458/19‑8‑2024,
b y Constantinos Sachpazis, son of Ioannis, resident of Volos (7 Karaiskaki St.), represented by counsel Margarita Panagopoulou, duly authorised by notarial power of attorney,
a g a i n s t the public-law legal entity styled "Technical Chamber of Greece" (T.E.E.), seated in Athens (4 Nikis St.), which did not appear.
At the public hearing, the Court heard the case rapporteur Ioulia Georgoulia, who summarised her report, and counsel for the petitioner, who developed orally the grounds of annulment and asked that the petition be granted.
After the sitting, the Court retired to deliberate and,
Επειδή, για την κρινόμενη αίτηση καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (βλ. το e‑παράβολο με κωδικό πληρωμής 704039770955 0212 0039/16‑8‑2024). The petition is supported by the lawful filing fee (e‑paravolo payment code 704039770955 0212 0039/16‑8‑2024).
Επειδή, με την αίτηση αυτή, ο αιτών ζητεί την ακύρωση της παραλείψεως οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας εγγραφής του στο Μητρώο Μελών του Τ.Ε.Ε. — συντελεσθείσα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 §1 του Π.Δ. 38/2010 (Α΄78) — κατόπιν παρελεύσεως ενός (1) μηνός από την υποβολή της με αρ. πρωτ. 25086/5‑7‑2024 αιτήσεώς του προς το Τ.Ε.Ε. μαζί με την 139427/Κ4/5‑12‑2023 απόφαση του ΑΤΕΕΝ του Υπουργείου Παιδείας περί αναγνωρίσεως επαγγελματικών προσόντων Πολιτικού Μηχανικού στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ως συμπροσβαλλόμενη πρέπει να θεωρηθεί η μεταγενεστέρως εκδοθείσα υπ' αρ. Α52/Σ30/17‑9‑2024 απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του Τ.Ε.Ε., με την οποία απορρίφθηκε ρητώς η ανωτέρω αίτηση. The petitioner seeks annulment of T.E.E.'s failure to perform the legally owed action of registering him on the Roll of Members under art. 4(1) of PD 38/2010, occurring upon the lapse of one (1) month from his application 25086/5‑7‑2024, accompanied by ATEEN Decision 139427/K4/5‑12‑2023 recognising his Civil Engineering professional qualifications acquired in the United Kingdom. Co‑contested is the subsequent T.E.E. Governing Council Decision A52/S30/17‑9‑2024, which expressly rejected the application.
Επειδή, νομίμως συζητείται η υπόθεση παρά τη μη παράσταση του καθ' ου νομικού προσώπου, εφόσον αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως και της από 7‑10‑2024 πράξεως της Προέδρου του Θ΄ Τμήματος περί ορισμού δικασίμου και εισηγητή κοινοποιήθηκαν νομοτύπως και εμπροθέσμως σε αυτό. The case is lawfully heard despite the non‑appearance of the respondent, since copies of the petition and of the 7‑10‑2024 act of the President of the 9th Division designating hearing date and rapporteur were duly and timely served on T.E.E.
Οι σκέψεις 4 και 5 παραθέτουν αυτούσιο το νομοθετικό πλαίσιο: ιδρυτικό ΠΔ 27.11/14.12.1926, Ν. 1486/1984, Π.Δ. 512/1991, Π.Δ. 99/2018, και — κρισιμότερα — όλο το Π.Δ. 38/2010 που μεταφέρει την Οδηγία 2005/36/ΕΚ. Δεν παρατίθενται εδώ αυτούσια· αποτελούν τη νομική βάση των σκέψεων που ακολουθούν. Paragraphs 4 and 5 cite verbatim the legal framework: founding PD of 27.11/14.12.1926, Law 1486/1984, PD 512/1991, PD 99/2018, and — most critically — all of PD 38/2010 transposing Directive 2005/36/EC. The full statutory text is not reproduced here; it forms the legal foundation of the reasoning that follows.
Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και το όργανο αναγνωρίσεως επαγγελματικών προσόντων κτηθέντων σε άλλο κράτος μέλος για την πρόσβαση σε επάγγελμα νομοθετικώς κατοχυρωμένο — κατ' εφαρμογή των απαιτήσεων της Οδηγίας 2005/36 — προβλέπονται από το ειδικό κανονιστικό πλαίσιο του Π.Δ. 38/2010. Προκειμένου δε να διασφαλίζεται η πρακτική αποτελεσματικότητα της Οδηγίας, υπάρχει η ρητή πρόβλεψη του άρθρου 57 §§ 1 και 5 του Π.Δ. 38/2010, σύμφωνα με την οποία, από την έκδοση της αποφάσεως του ΑΤΕΕΝ περί αναγνωρίσεως των επαγγελματικών προσόντων — η οποία ισοδυναμεί με αναγνώριση ασκήσεως του συγκεκριμένου νομοθετικώς κατοχυρωμένου επαγγέλματος — η αρμόδια επαγγελματική οργάνωση, όπως εν προκειμένω το Τ.Ε.Ε. για το επάγγελμα του Πολιτικού Μηχανικού, υποχρεούται χωρίς καθυστέρηση να ενεργήσει την εγγραφή του δικαιούχου της αναγνωρίσεως στα οικεία μητρώα της. From the foregoing provisions it follows that the requirements, procedure and authority for the recognition of professional qualifications obtained in another Member State for access to a regulated profession — in implementation of the requirements of Directive 2005/36 — are governed by the special regulatory framework of PD 38/2010. To ensure the practical effectiveness of the Directive, art. 57(1) and (5) of PD 38/2010 expressly provide that, upon the issuance of ATEEN's recognition decision — which is equivalent to recognition of the right to practise the specific regulated profession — the competent professional organisation, here T.E.E. for the Civil Engineering profession, is bound without delay to enter the recipient of the recognition on its roll. πρβλ. ΣτΕ 682/2025, 520/2025, 1933/2024, 894/2025
Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Ο αιτών υπέβαλε στο Τ.Ε.Ε. τη με Α.Π. 25086/5‑7‑2024 αίτηση εγγραφής του ως Πολιτικός Μηχανικός, συνυποβάλλοντας τους τίτλους σπουδών του και την 139427/Κ4/5‑12‑2023 «Απόφαση Αναγνωρίσεως Επαγγελματικών Προσόντων» του ΑΤΕΕΝ. Η ανωτέρω απόφαση ΑΤΕΕΝ είχε εκδοθεί «σε συμμόρφωση» με την Α1648/2023 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία η αίτηση αναγνωρίσεως είχε αναπεμφθεί στο ΑΤΕΕΝ για νέα κρίση κατά τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 13 του Π.Δ. 38/2010.
From the case file it appears that the petitioner filed application Α.Π. 25086/5‑7‑2024 with T.E.E. to be registered as a Civil Engineer, submitting his qualifications and ATEEN's "Decision Recognising Professional Qualifications" 139427/K4/5‑12‑2023. That ATEEN decision had been issued "in compliance" with Decision A1648/2023 of this Court, which had remanded the recognition application to ATEEN for fresh consideration under art. 13(2) of PD 38/2010.
Το ΑΤΕΕΝ επανεξέτασε την αίτηση και το σύνολο των δικαιολογητικών του φακέλου του αιτούντος και διαπίστωσε ότι, κατόπιν συγκρίσεως των προγραμμάτων σπουδών που παρακολούθησε ο αιτών και του προγράμματος σπουδών των ελληνικών Πολυτεχνικών Σχολών, δεν προκύπτουν ουσιώδεις διαφορές για την επιβολή αντισταθμιστικών μέτρων κατά το άρθρο 14 του Π.Δ. 38/2010, και αναγνώρισε ότι ο αιτών έχει αποκτήσει επαγγελματικά προσόντα Πολιτικού Μηχανικού στο Ηνωμένο Βασίλειο, και συνεπώς έχει τη δυνατότητα να ασκήσει στην Ελλάδα το ίδιο επάγγελμα υπό τις αυτές προϋποθέσεις που το ασκούν και οι Έλληνες πολίτες.
ATEEN re‑examined the application and the complete documentary file, and found that, comparing the petitioner's curricula with those of Greek Polytechnic Schools, no substantive differences arose that would warrant compensatory measures under art. 14 of PD 38/2010, and recognised that the petitioner has acquired the professional qualifications of a Civil Engineer in the United Kingdom, and therefore may practise the same profession in Greece under the same conditions as Greek nationals.
Μετά την παρέλευση ενός (1) μηνός (5‑8‑2024) από την υποβολή της αιτήσεως, ο αιτών κατέθεσε ενώπιον του ΔΕΑ την υπό κρίση αίτηση ακυρώσεως. Ακολούθησε η ρητή απόρριψη του αιτήματός του με την απόφαση Α52/Σ30/17‑9‑2024 της Διοικούσας Επιτροπής του Τ.Ε.Ε. Την 7‑10‑2024 το Τ.Ε.Ε. άσκησε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου την ΑΚ 1694/2024 αίτηση για την ακύρωση της 139427/Κ4/5‑12‑2023 αποφάσεως του ΑΤΕΕΝ.
After the lapse of the one‑month period (5‑8‑2024), the petitioner filed the present annulment petition with the Court. T.E.E. then expressly rejected his application by Decision A52/S30/17‑9‑2024 of its Governing Council. On 7‑10‑2024, T.E.E. itself filed before this Court annulment petition AK 1694/2024 against ATEEN's recognition decision 139427/K4/5‑12‑2023.
Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, ο αιτών προβάλλει ότι η παράλειψη του Τ.Ε.Ε. να τον εγγράψει εντός μηνός στα μητρώα του και εν τέλει η ρητή απόρριψη της σχετικής αιτήσεώς του είναι παράνομη και ακυρωτέα ως αντίθετη στα άρθρα 4 §1 και 57 §5 του Π.Δ. 38/2010, καθώς ο αιτών είχε προσκομίσει με την αίτησή του την προαναφερθείσα απόφαση του ΑΤΕΕΝ. Ακόμη υποστηρίζει ότι το Τ.Ε.Ε. δεν έχει δικαίωμα να ελέγξει ή να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της αποφάσεως αυτής του ΑΤΕΕΝ, καθώς κάτι τέτοιο συνιστά παράβαση του τεκμηρίου νομιμότητας και ανεπίτρεπτο παρεμπίπτοντα έλεγχο νομιμότητας άλλης διοικητικής πράξεως που δεν έχει ακυρωθεί ή ανακληθεί. By the present petition, the petitioner submits that T.E.E.'s failure to register him within one month, and ultimately the express rejection, are unlawful and annullable as contrary to arts. 4(1) and 57(5) of PD 38/2010, since he had attached the aforementioned ATEEN decision. He further submits that T.E.E. has no right to review or contest the legality of that ATEEN decision, since to do so would breach the presumption of legality and constitute an impermissible incidental review of an administrative act that has not been annulled or revoked.
Επειδή, ενόψει του ότι η άσκηση της από 7‑10‑2024 αιτήσεως ακυρώσεως του Τ.Ε.Ε. κατά της 139427/Κ4/5‑12‑2023 αποφάσεως ΑΤΕΕΝ δεν αναστέλλει εκ του νόμου την εκτέλεση της εν λόγω αποφάσεως, ούτε προκύπτει ότι η ισχύς της έχει ανασταλεί στα πλαίσια αιτήσεως αναστολής ενώπιον του Δικαστηρίου ως Συμβούλιο, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν συντρέχει περίπτωση υποχρεωτικής αναβολής της συζητήσεως επί της κρινόμενης αιτήσεως λόγω της προαναφερθείσας αιτήσεως ακυρώσεως. Since T.E.E.'s 7‑10‑2024 annulment petition against ATEEN's recognition decision does not by operation of law suspend the latter's enforcement, and no order of suspension has been issued in interim‑relief proceedings, the Court finds that there is no ground for mandatory adjournment of the present hearing on account of T.E.E.'s parallel annulment petition.
Επειδή, εν προκειμένω, ο αιτών υπέβαλε αίτημα εγγραφής στα μητρώα μελών του Τ.Ε.Ε., επισυνάπτοντας την υπ' αριθμ. 139427/Κ4/5‑12‑2023 «Απόφαση Αναγνωρίσεως Επαγγελματικών Προσόντων» του ΑΤΕΕΝ, με την οποία αναγνωρίσθηκαν τα επαγγελματικά προσόντα Πολιτικού Μηχανικού που απέκτησε στο Ηνωμένο Βασίλειο, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 2 §1 του Π.Δ. 38/2010. Ως εκ τούτου το Τ.Ε.Ε. ήταν υποχρεωμένο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 §1 του Π.Δ. 38/2010, να τον εγγράψει στα μητρώα των μελών του, καθώς η αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων του παρέχει τη δυνατότητα να αποκτήσει στην Ελλάδα πρόσβαση στο ίδιο επάγγελμα για το οποίο διαθέτει τα προσόντα στο Ηνωμένο Βασίλειο και να το ασκεί με τις ίδιες προϋποθέσεις με τους Έλληνες υπηκόους.
In the present case, the petitioner filed an application for registration on T.E.E.'s Roll of Members, attaching ATEEN Decision 139427/K4/5‑12‑2023 recognising the professional qualifications of a Civil Engineer that he acquired in the United Kingdom under art. 2(1) of PD 38/2010. Consequently, T.E.E. was bound, under art. 4(1) of PD 38/2010, to enter him on its Roll of Members, since recognition of his professional qualifications grants him the right to access in Greece the same profession for which he holds qualifications in the United Kingdom and to practise it on the same conditions as Greek nationals.
Εξάλλου, σύμφωνα με θεμελιώδη αρχή του διοικητικού δικαίου, η νομιμότητα της ανωτέρω ατομικού χαρακτήρα αποφάσεως του ΑΤΕΕΝ δεν ήταν δυνατόν να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως από το Τ.Ε.Ε. κατά την εξέταση του αιτήματος εγγραφής, ούτε άλλωστε είναι δυνατό να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως από το Δικαστήριο στα πλαίσια της παρούσας δίκης.
Moreover, under a fundamental principle of administrative law, the legality of the said individual ATEEN decision could not be reviewed incidentally by T.E.E. when examining the registration application, nor can it be reviewed incidentally by the Court in these proceedings.
Κατόπιν αυτών, η ρητή άρνηση του Τ.Ε.Ε. να εγγράψει τον αιτούντα στο μητρώο των μελών του είναι μη νόμιμη, ο δε σχετικός λόγος ακυρώσεως προβάλλεται βασίμως.
Accordingly, T.E.E.'s express refusal to enter the petitioner on its Roll of Members is unlawful, and the corresponding ground for annulment is well‑founded.
πρβλ. ΣτΕ 1375/2016, 249/2009, 2074/2008, 369/2008, 826/2007
Επειδή, κατ' ακολουθία, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, να ακυρωθεί η άρνηση εγγραφής του αιτούντος στο Μητρώο Μελών του Τ.Ε.Ε. και η υπόθεση να αναπεμφθεί στη Διοίκηση για να ενεργήσει τα νόμιμα. Εξάλλου, πρέπει να αποδοθεί στον αιτούντα το παράβολο που κατεβλήθη και να καταλογιστούν σε βάρος του Τ.Ε.Ε. τα δικαστικά έξοδα του αιτούντος, ανερχόμενα σε 491 ευρώ. Consequently, the petition must be granted, the refusal to register the petitioner on T.E.E.'s Roll of Members must be annulled, and the case must be remanded to the administration to take the lawful action. The filing fee must be returned to the petitioner, and the costs of the petitioner, amounting to €491, must be charged to T.E.E.
- Δέχεται την αίτηση ακυρώσεως. Grants the petition for annulment.
- Ακυρώνει την απόρριψη της 25086/5‑7‑2024 αιτήσεως εγγραφής του αιτούντος στο Μητρώο Μελών του Τ.Ε.Ε., όπως αυτή εκδηλώθηκε με την Α52/Σ30/17‑9‑2024 απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Annuls the rejection of application 25086/5‑7‑2024 for the petitioner's registration on the Roll of Members of T.E.E., as expressed in Decision A52/S30/17‑9‑2024 of the Governing Council of the Technical Chamber of Greece.
- Αναπέμπει την υπόθεση στη Διοίκηση για τις νόμιμες ενέργειές της, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο αιτιολογικό. Remands the case to the administration for the lawful action, in accordance with the reasoning above.
- Διατάσσει την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου στον αιτούντα. Orders the return of the filing fee to the petitioner.
- Επιβάλλει σε βάρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος τα δικαστικά έξοδα του αιτούντος, ποσού τετρακοσίων ενενήντα ενός (€ 491) ευρώ. Orders the Technical Chamber of Greece to pay the petitioner's costs in the sum of four hundred and ninety‑one (€491) euros.
Η διάσκεψη του Δικαστηρίου έγινε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 2026, και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Φεβρουαρίου 2026. Deliberation took place in Athens on 10 February 2026; the decision was pronounced in extraordinary public session in the Court's courtroom on 27 February 2026.